Về mặt dinh dưỡng: Trong hạt lạc có đủ tất cả các nhóm chất dinh dưỡng cơ bản. Đặc biệt: tỷ lệ các acid amin trong hạt lạc rất gần với tỷ lệ lý tưởng, nên rất thuận tiên cho cơ thể tiêu hoá, hấp thu.

Về mặt trị liệu: Các acid béo chưa bão hoà (chiếm hơn 50%) có tác dụng phòng trị các bệnh tim mạch. Chất lecithin (tức phosphatidylcholine) - một chất nhũ hóa mạnh, như một thứ "bột giặt", có tác dụng làn sạch những hạt mỡ bám trên thành mạch máu. Còn vỏ lụa của hạt (thường bị vứt bỏ) lại có tác dụng chữa xuất huyết, thường dùng để điều trị xuất huyết gan, xuất huyết sau phẫu thuật, ban xuất huyết do thiếu tiểu cầu (thrombocytopenic purpura) ...

Theo Đông y, hạt lạc có tính bình, vị cam, không độc. Có tác dụng nhuận phế, hòa vị, khứ đàm, chỉ huyết. Chủ trị ho khan, bệnh dạ dày mạn tính, viêm thận mạn tính, cước khí, sản phụ ít sữa, … Ngoài ra, vỏ hạt lạc và lá lạc cũng có thể sử dụng làm thuốc.

 Sau đây là một số đơn thuốc cụ thể:

Phòng trị cao huyết áp, xơ xơ vữa động mạch:

Dùng hạt lạc, ngâm trong giấm ăn, sau 7 ngày có thể sử dụng. Vớt lạc ra, cho vào lọ nút kín, bảo quản trong tủ lạnh dùng dần. Hàng ngày sáng sớm và buổi tối ăn khoảng 10 - 15 hạt. Hoặc có thể, chỉ cần dùng vỏ lạc (thứ vỏ cứng bên ngoài), đem tán nhỏ và rây mịn, cất vào lọ khô nút kín dùng dần. Hàng ngày dùng 2-3 lần, mỗi uống lần 9g, chiêu thuốc bằng nước ấm.

Chữa ho khan, ho lâu ngày, mất tiếng:

Dùng lạc nhân 30g, sắc lấy nước, hòa thêm 30g mật ong. Ăn lạc và uống nước, dần dần trong ngày. Hoặc có thể: Dùng lạc nhân 30g, lá dâu tằm 15g, đường phèn 15 g; sắc lấy nước, vớt bỏ lá dâu ra, chia ra 2-3 lần: ăn dần lạc, uống nước, trong ngày.

Chữa mất ngủ do thần kinh suy nhược:

Lấy lá lạc tươi 100g hoặc lá khô 40g, sắc lấy nước. Uống thay nước trong ngày hoặc trước lúc đi ngủ khoảng 30 phút; có thể hòa chút đường cho thêm ngon miệng. Ngoài tác dụng chữa mất ngủ, loại thuốc này còn có tác dụng giải trừ những chứng trạng ở phụ nữ độ tuổi mãn kinh, như bồn chồn, bốc hỏa, vui - giận thất thường …

Phụ nữ nuôi con thiếu sữa: Dùng lạc nhân 50- 60g, chân giò 1 cái, nấu ăn hàng ngày, cho đến khi thấy có đủ sữa.

 Lương y HUYÊN THẢO