Nguyên nhân gây mệt mỏi và sương mù não hậu COVID

Các triệu chứng phổ biến liên quan đến não bộ bao gồm mệt mỏi, sương mù não (giảm khả năng tập trung và tư duy), các vấn đề về trí nhớ và tâm trạng sa sút.

Mệt mỏi, giảm khả năng tập trung, tâm trạng sa sút,..là các triệu chứng phổ biến của hậu COVID. Ảnh minh họa: Canva

Trong nghiên cứu mới công bố, các nhà khoa học đã sử dụng phương pháp chụp cắt lớp phát xạ positron (PET) – một kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh có khả năng đo lường các hoạt động sinh học bên trong não bộ. Họ đã khảo sát một dấu ấn sinh học quan trọng liên quan đến sức khỏe và sự toàn vẹn của các tế bào thần kinh là dopamine ở những người mắc COVID kéo dài, đồng thời so sánh kết quả với nhóm người khỏe mạnh.

Kết quả là mức độ của dấu ấn này thấp hơn đáng kể ở những người mắc COVID kéo dài tại tất cả các vùng chính của thể vân (striatum). Thể vân là một nhóm các vùng não đóng vai trò điều hòa động lực, khả năng vận động và tư duy. Mức độ dấu ấn thấp hơn cho thấy mật độ các đầu tận cùng thần kinh dopamine đã bị suy giảm. Các kiểu suy giảm dấu ấn khác nhau cũng tương ứng với các triệu chứng khác nhau.

Những phát hiện mới này được xây dựng dựa trên các nghiên cứu trước đó của cùng nhóm tác giả, vốn cho thấy người mắc COVID kéo dài có mức độ viêm não cao bất thường. Tình trạng viêm này đặc biệt rõ rệt ở những vùng não tập trung nhiều tế bào thần kinh giải phóng dopamine.

Chúng ta biết rằng tình trạng viêm có thể gây tổn thương các tế bào thần kinh dopamine. Hai nghiên cứu này gợi mở về một mối liên hệ tiềm tàng giữa tình trạng viêm não dai dẳng và những tổn thương liên quan đến hệ thống dopamine.

Kết quả nghiên cứu có thể thay đổi cách các nhà khoa học tiếp cận khía cạnh sinh học và phương pháp điều trị Long COVID. Điều này gợi ý rằng việc tái sử dụng các loại thuốc giúp tăng cường chức năng của tế bào thần kinh giải phóng dopamine – bao gồm các tiền chất dopamine và thuốc ức chế quá trình chuyển hóa dopamine – có thể là một hướng tiếp cận đầy hứa hẹn. Nghiên cứu cũng khẳng định điều mà những người mắc Long COVID vẫn luôn biết rõ: Long COVID là có thật và những tác động của nó vô cùng tàn khốc.

(Theo eBioMedicine, 9/2026), TSK số 711