Lexus đầu tư 2,14 tỷ USD vào Thượng Hải, chuẩn bị tung SUV điện thế hệ mới

Bước chuyển chiến lược từ nhà máy Thượng Hải

Lexus đang chuẩn bị cho một thay đổi lớn trong chiến lược kinh doanh tại Trung Quốc. Hãng dự kiến giới thiệu mẫu SUV thuần điện sản xuất trong nước đầu tiên vào năm 2027, chấm dứt thời kỳ phụ thuộc hoàn toàn vào xe nhập khẩu tại thị trường ô tô lớn nhất thế giới.

Mẫu xe mới sẽ được sản xuất tại quận Kim Sơn (Jinshan), Thượng Hải, trong nhà máy do Toyota sở hữu 100% vốn. Đây là bước đi khác biệt so với phương thức sản xuất thông qua các liên doanh FAW Toyota và GAC Toyota mà tập đoàn Nhật Bản đã duy trì nhiều năm.

Tổng vốn đầu tư của dự án đạt 14,6 tỷ nhân dân tệ, tương đương khoảng 2,14 tỷ USD. Nhà máy khởi công tháng 6/2025 và hướng tới sản xuất trong năm 2027.

Lexus có thể triển khai sản xuất SUV điện từ nửa cuối năm 2027, với nhịp độ ban đầu khoảng 1.000 xe/tháng, tương đương 12.000 xe/năm nếu duy trì đều đặn. Đây là mức sản lượng khởi động được truyền thông đề cập, không phải giới hạn công suất của nhà máy.

Công nghệ đúc nhôm cỡ lớn thay đổi cách sản xuất ô tô

Điểm mới của nhà máy Thượng Hải không chỉ nằm ở địa điểm sản xuất mà còn ở cách Toyota tổ chức dây chuyền chế tạo xe điện.

Hãng ứng dụng công nghệ đúc nhôm áp lực cỡ lớn (gigacasting), cho phép hợp nhất nhiều chi tiết kết cấu thân xe thành những khối đúc lớn. Phương pháp này giúp giảm số lượng linh kiện, mối ghép và công đoạn lắp ráp.

Toyota từng giới thiệu khả năng sử dụng một cấu kiện đúc thay cho kết cấu gồm 86 chi tiết và 33 công đoạn trong mô hình thử nghiệm. Tuy nhiên, đây là kết quả trình diễn công nghệ, chưa phải thông số được xác nhận riêng cho SUV Lexus sản xuất tại Thượng Hải.

Nhà máy cũng dự kiến sử dụng phương thức lắp ráp linh hoạt, trong đó xe có thể tự di chuyển giữa các trạm làm việc thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào hệ thống băng chuyền cố định.

Về hệ thống truyền động, Lexus hiện chưa công bố công suất mô-tơ điện, dung lượng pin, phạm vi di chuyển hay khả năng sạc nhanh của mẫu SUV mới.

Toyota đang hợp tác với Idemitsu Kosan để phát triển pin thể rắn sử dụng chất điện phân gốc sulfide, hướng tới thương mại hóa trong giai đoạn 2027–2028. Công nghệ này có tiềm năng cải thiện tốc độ sạc và mật độ năng lượng, nhưng chưa có xác nhận rằng SUV điện sản xuất tại Thượng Hải sẽ được trang bị loại pin trên.

Giá bán của xe cũng chưa được công bố. Vì vậy, mọi con số định giá xuất hiện trước khi Lexus đưa ra thông báo chính thức chỉ nên xem là dự đoán.

Lợi thế sản xuất nội địa và thách thức từ các hãng xe Trung Quốc

Quyết định sản xuất tại Thượng Hải đến khi Lexus phải đối mặt với sức ép ngày càng lớn từ những thương hiệu xe điện nội địa như Nio và Zeekr.

Doanh số Lexus tại Trung Quốc giảm từ khoảng 227.000 xe năm 2021 xuống còn 182.458 xe năm 2025. Riêng sedan ES bán khoảng 57.800 xe trong tám tháng đầu năm 2026, giảm khoảng 26% so với cùng kỳ. Một số đại lý phải áp dụng mức ưu đãi trên 50.000 nhân dân tệ, tương đương hơn 7.000 USD.

Việc chuyển sang sản xuất nội địa có thể giúp Lexus tránh thuế nhập khẩu ô tô nguyên chiếc 15% được đề cập trong báo cáo, đồng thời tiết giảm chi phí logistics và rút ngắn thời gian cung ứng. Quan trọng hơn, hãng có điều kiện tiếp cận các nhà sản xuất pin, hệ thống điện tử và phần mềm hỗ trợ lái xe tại Trung Quốc.

Toyota đã có kinh nghiệm hợp tác công nghệ với doanh nghiệp địa phương. Mẫu FAW Toyota bZ3 sử dụng công nghệ pin của BYD, trong khi GAC Toyota bZ3X ứng dụng hệ thống hỗ trợ lái do Momenta phát triển.

Dù vậy, bài toán dành cho Lexus không chỉ là giảm giá thành. Trong phân khúc xe điện cao cấp, người mua ngày càng quan tâm đến khả năng kết nối, phần mềm, hỗ trợ lái, tốc độ sạc và trải nghiệm số. Chất lượng hoàn thiện, độ bền và sự êm ái vốn là thế mạnh của Lexus cần được kết hợp với những tiêu chuẩn công nghệ mới.

Nhà máy Thượng Hải vì thế mang ý nghĩa lớn hơn một cơ sở lắp ráp. Thành công của mẫu SUV ra mắt năm 2027 sẽ cho thấy Lexus có thể chuyển lợi thế thương hiệu lâu năm thành sức cạnh tranh thực tế trong kỷ nguyên xe điện hay không.

Với Lexus, thách thức không đơn thuần là chế tạo một chiếc SUV không dùng xăng, mà là tạo ra một mẫu xe đủ sức thuyết phục khách hàng lựa chọn thương hiệu Nhật Bản giữa những đối thủ điện hóa đang phát triển rất nhanh tại Trung Quốc.

L.T(t/h)