Vitamin, chất khoáng tăng đề kháng cơ thể

Ngoài một chế độ ăn cân đối, hạn chế các món xào, rán, nướng,...chúng ta cần bổ sung thêm vitamin, chất kháng để cơ thể tăng sức đề kháng, phòng ngừa dịch bệnh. 

Vitamin

Vitamin A có bổ sung sức đề kháng và miễn dịch cơ thể. Thiếu hụt vitamin A làm tăng nguy cơ mắc bệnh nhiễm trùng và tăng tỷ lệ tử vong ở trẻ em, các tuyến ngoại tiết giảm bài tiết, khiến khả năng ngăn cản sự xâm nhập của vi khuẩn giảm đi. Vitamin A thường có nhiều trong gấc, rau ngót rau dền cơm, gan gà, gan lợn, gan bò,...

Vitamin E làm tăng tính miễn dịch bằng cách bảo vệ tế bào khỏi bị tổn thương, tăng sức đề kháng của cơ thể với các bệnh nhiễm khuẩn mạnh hơn, làm chậm tiến triển bệnh sa sút trí tuệ (Alzheimer), bảo vệ vitamin A và chất béo của màng tế bào khỏi bị o xy hóa, tham gia vào chuyển hóa tế bào. Vitamin E bảo vệ các chất béo trong não khỏi các gốc tự do, đặc biệt là các chất béo omega-3 DHA và EPA, trong đó tập trung ở tế bào thần kinh. Vitamin E có nhiều trong các thực phẩm nguồn gốc tự nhiên như đậu tương, giá đỗ, vừng lạc, mầm lúa mạch, dầu hướng dương, dầu ô-liu và các loại rau có lá màu xanh đậm.

Vitamin C tăng cường miễn dịch, cần thiết cho các tế bào miễn dịch T và bạch cầu, từ đó làm tăng chức năng của hệ miễn dịch. Thiếu vitamin C, sự nhạy cảm với các bệnh nhiễm khuẩn tăng lên, tính thấm mao mạch tăng, mạch dễ vỡ, da khô ráp. Vitamin có nhiều trong trái cây và rau củ như bưởi, đủ đủ, quýt, cam, chanh,...hoặc rau ngót, rau mùi tàu, rau dền, rau đay, rau mồng tời, hành hoa,...

Vitamin D là một vitamin tan trong chất béo, có liên quan đến các chức năng khác nhau của hệ thống miễn dịch, tiêu hóa, tuần hoàn và thần kinh. Ngoài tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, Vitamin D còn được cung cấp từ 10-20% trong chế độ ăn uống. Do đó, mỗi ngày cần tắm nắng từ 15-30 phút và tăng cường sử dụng các thực phẩm giàu vitamin D như gan cá, lòng đỏ trứng, cá, hải sản... cho bữa ăn hàng ngày.

Trong các vitamin nhóm B, vai trò các folat và pyridoxin đáng chú ý hơn cả. Thiếu folat làm chậm sự tổng hợp của các tế bào tham gia vào các cơ chế miễn dịch. Tương tự như thiếu sắt, miễn dịch dịch thể ít bị ảnh hưởng hơn miễn dịch qua trung gian tế bào. Đặc biệt, trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai thiếu folat thường đi kèm thiếu sắt là hai yếu tố gây thiếu máu dinh dưỡng. Ngoài ra, thiếu pyridoxin (vitamin B6) làm chậm các chức năng miễm dịch, cả dịch thể và trung gian tế bào. Các vitamin nhóm B có nhiều trong cám gạo, ngũ cốc, các loại hạt đậu, mè, mầm lúa mì, tim, gan.

Vitamin có trong rau xanh, trái cây, các loại đậu. Ảnh: Health

Chất khoáng 

Rất nhiều chất khoáng và vi khoáng tham gia vào miễn dịch, trong đó vai trò của sắt, kẽm được nghiên cứu nhiều hơn cả.

Sắt cần thiết cho tổng hợp AND và tham gia vào nhiều enzym can thiệp vào quá trình phân giải bên trong tế bào. Thiếu sắt, nhiễm khuẩn tăng. Bạn có thể bổ sung sắt trong mộc nhĩ, nấm hương, rau dền đỏ, đậu tương, tiết bò, bầu dục lợn, lòng đỏ trứng vịt, cua đồng,..

Kẽm giúp tăng cường miễn dịch, giúp làm vết thương mau lành và giúp duy trì vị giác và khứu giác. Kẽm tham gia vào hàng trăm enzym chuyển hóa trong cơ thể. Thiếu kẽm trẻ dễ mắc các bệnh nhiễm khuẩn đường hô hấp, tiêu hóa do giảm sức đề kháng. Trẻ thường có biểu hiện biếng ăn chậm lớn, chậm phát triển chiều cao. Các thức ăn giàu kẽm nên lưu ý như thịt, cá, tôm, sò, sữa, trứng, ngao, hàu,..

Thạc sĩ bác sĩ Nguyễn Văn Tiến - Trung tâm Giáo dục Truyền thông dinh dưỡng -  Viện Dinh dưỡng