Bộ Y tế đề xuất cấm người sinh từ 1/1/2010 mua và sử dụng thuốc lá

Hút thuốc lá ước tính gây ra khoảng 103.000 ca tử vong mỗi năm

Ngày 22/5, Quỹ Phòng, chống tác hại thuốc lá (Bộ Y tế) đã tổ chức hội thảo cập nhật thông tin về chủ đề Ngày Thế giới không thuốc lá năm 2026 và tình hình triển khai các chính sách phòng, chống tác hại thuốc lá tại Việt Nam. Thông điệp của năm nay do World Health Organization lựa chọn là "Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo – Hành động để đẩy lùi nạn nghiện nicotine và thuốc lá". 

Đại diện Quỹ Phòng, chống tác hại thuốc lá cho biết, các sản phẩm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng hiện nay không còn xuất hiện đơn thuần như thuốc lá truyền thống mà được thiết kế với bao bì bắt mắt, nhiều hương vị hấp dẫn, tích hợp yếu tố công nghệ và được quảng bá rộng rãi trên môi trường số.

Các hình thức tiếp thị trá hình thông qua mạng xã hội, người nổi tiếng, tài trợ sự kiện hay các nội dung giải trí trực tuyến đang khiến nicotine trở nên "thân thiện" hơn trong mắt giới trẻ. Tuy nhiên, đằng sau vẻ ngoài hiện đại đó vẫn là nicotine, chất gây nghiện mạnh có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển não bộ, khả năng học tập, cảm xúc và sức khỏe tâm thần của thanh thiếu niên.

Tại Việt Nam, hút thuốc lá ước tính gây ra khoảng 103.000 ca tử vong mỗi năm. Gánh nặng kinh tế do thuốc lá gây ra lên tới hàng trăm nghìn tỷ đồng, bao gồm chi phí y tế, mất năng suất lao động, tử vong sớm và cả chi phí môi trường. Đáng lo ngại, tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử trong học sinh đang gia tăng nhanh. Nếu năm 2019, tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử ở nhóm học sinh 13–17 tuổi là 2,6%, thì đến năm 2023, khảo sát tại 11 tỉnh, thành phố cho thấy con số này đã lên tới 8,1%. "Đây không chỉ là một xu hướng tiêu dùng mới mà còn là dấu hiệu của một nguy cơ nghiện nicotine đang trẻ hóa, đang len vào trường học, gia đình và đời sống của thanh thiếu niên", đại diện Quỹ Phòng, chống tác hại thuốc lá cho hay.

Tổn thất kinh tế mỗi năm tương đương 1,14% GDP

Theo ThS. Nguyễn Thị Thu Hương, Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá (Bộ Y tế), thuốc lá không chỉ gây tổn hại nghiêm trọng tới sức khỏe mà còn tạo gánh nặng kinh tế lớn, với chi phí y tế và tổn thất kinh tế ước tính khoảng 108.700 tỷ đồng mỗi năm, tương đương 1,14% GDP.

Trong những năm qua, dù đạt nhiều kết quả tích cực, công tác phòng, chống tác hại thuốc lá vẫn đối mặt không ít khó khăn như tỷ lệ hút thuốc ở nam giới còn cao, việc thực thi quy định cấm hút thuốc tại nơi công cộng chưa hiệu quả, cùng với sự bùng phát của thuốc lá điện tử và các hình thức quảng bá trên không gian mạng.

Bà Hương cũng cho biết, Bộ Y tế đề xuất chinh sách, gồm “cấm sản xuất, kinh doanh, tàng trữ, quá cảnh, vận chuyển, quảng cáo, khuyến mại, tài trợ, chứa chấp, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá mới khác”; “cấm cơ sở bán buôn, bán lẻ thuốc lá trưng bày thuốc lá dưới mọi hình thức”. Bên cạnh đó, cũng đề xuất chính sách “cấm người sinh từ ngày 1/1/2010 trở về sau mua, sử dụng thuốc lá” vào dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá vào thời điểm này hay sẽ lập kế hoạch để đưa vào thời điểm phù hợp hơn với điều kiện kinh tế, xã hội của Việt Nam.

Đại diện Bộ Y tế cho biết, trong năm 2026, Bộ sẽ sửa đổi và trình Chính phủ, Quốc hội dự án Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá nhằm xử lý những khoảng trống pháp lý hiện nay và tăng cường bảo vệ sức khỏe cộng đồng trong bối cảnh xuất hiện nhiều sản phẩm nicotine thế hệ mới.

Nguồn: https://baoxaydung.vn/bo-y-te-de-xuat-cam-nguoi-sinh-tu-1-1-2010-mua-va-su-dung-thuoc-la-192260522123138435.htm