Rối loạn nội tiết khiến mặt 'tròn như trăng'

Ba năm qua, bệnh nhân tăng cân nhiều (9 kg), da mỏng, xuất hiện các vết rạn da rộng ở vùng bụng và đùi, béo mặt, bụng to. Chị mất ngủ, rối loạn lo lắng dẫn đến suy giảm trí nhớ rõ rệt. Bệnh kéo dài, đi khám nhiều nơi nhưng không rõ nguyên nhân, xuất hiện thêm nhiều bệnh khác như bị đục thủy tinh thể, tăng huyết áp, đái tháo đường, loãng xương...

Cuối tháng 6, chị đến Bệnh viện Bạch Mai khám do phù toàn thân. Kết quả xét nghiệm ban đầu cho thấy lượng cortisol máu tăng cao, bệnh nhân điều trị ở khoa Nội tiết Đái tháo đường. Các xét nghiệm phát hiện bệnh nhân mắc hội chứng Cushing, bệnh do tuyến thượng thận tăng tiết cortisol kéo dài, liên tục.

Tuy nhiên, các kết quả về chẩn đoán hình ảnh không tìm thấy các nguyên nhân phổ biến như u tuyến thượng thận hay u tuyến yên. Các xét nghiệm chuyên sâu hơn về sau phát hiện bệnh nhân mắc hội chứng Cushing do u tiết hormone kích thích vỏ thượng thận (ACTH) lạc chỗ. Đây là nguyên nhân khiến nồng độ cortisol máu của bệnh nhân quá cao, dẫn đến một loạt biến chứng như đái tháo thường, tăng huyết áp, đục thủy tinh thể hai mắt, loãng xương gây xẹp đốt sống, glocom mắt...

Bác sĩ Nguyễn Đình Đức, điều trị cho bệnh nhân, nhận định tình trạng bệnh nhân xấu hơn, nếu không được điều trị kịp thời sẽ tử vong trong vòng 3-6 tháng. Các bác sĩ Nội tiết sau đó đã hội chẩn với bác sĩ Ngoại khoa để đưa ra phương án điều trị tối ưu là mổ cắt tuyến thượng thận hai bên - nơi sản xuất cortisol gây bệnh. Đây là phương pháp đã được áp dụng tại một số nước nhưng hiếm khi thực hiện ở Việt Nam.

Trước ca mổ, bệnh nhân được điều trị huyết áp, đường huyết, điện giải và dinh dưỡng nâng cao thể trạng để ổn định sức khỏe, kiểm soát tốt các bệnh nền. Nhờ đó, ca mổ nội soi cắt hai tuyến thượng thận đã diễn ra thuận lợi. Sau mổ, bệnh nhân tiếp tục được điều chỉnh liều hormone tuyến thượng thận thay thế.

Ba tuần sau mổ, bệnh nhân tiến triển tốt, hết phù, huyết áp ổn định, chỉ cần dùng một loại thuốc thay vì hai thuốc như trước. Đặc biệt, đường huyết đã trở về bình thường, không phải dùng thuốc hạ đường huyết nữa.

Sau gần hai tháng điều trị, ngày 26/8, bệnh nhân xuất viện.

Những người có biểu hiện tăng cân kèm các dấu hiệu đỏ da, da mỏng, xuất hiện các vết rạn da rộng ở vùng bụng và đùi, mặt béo tròn, bụng to, mất ngủ, lo lắng, giảm tập trung, giảm trí nhớ, ở nữ có thể rối loạn kinh nguyệt, mất kinh, ở nam giảm ham muốn tình dục... là dấu hiệu gợi đến hội chứng Cushing. Người bệnh cần đến các cơ sở y tế chuyên sâu để được chẩn đoán, điều trị đúng hướng, tránh bệnh kéo dài gây nhiều biến chứng nặng nề.

Lê Nga