Chữa mụn không khỏi, bệnh nhân tá hỏa phát hiện mắc u vàng phát ban

01:09 16/08/2019 - Y tế 24h

NDĐT – Trên da nổi những nốt đặc có nhân vàng, bệnh nhân chỉ nghĩ mắc bệnh da liễu thông thường và chạy chữa suốt bốn tháng nhưng bệnh không thuyên giảm, sụt tới 5kg. Khi đến Bệnh viện Nội tiết Trung ương, bệnh nhân mới được phát hiện mắc u vàng phát ban, rối loạn lipid máu hỗn hợp, đái tháo đường typ 2.

*Các nốt sẩn chằng chịt trên hai cánh tay và đùi của bệnh nhân K.*

Bệnh nhân Đỗ Văn K (34 tuổi, Quảng Yên, Quảng Ninh), nhập Bệnh viện Nội tiết Trung ương trong tình trạng xuất hiện các nốt đặc nhân vàng, viền đỏ xung quanh tập trung dày đặc ở mặt sau cẳng, cánh tay, vùng lưng, bụng và đùi hai bên, kèm theo mệt mỏi, gầy sút cân, tiểu nhiều, uống nhiều.

Trước đó hơn ba tháng, bệnh nhân tự nhiên xuất hiện các nốt đặc có nhân vàng, viền đỏ bên ngoài, kích thước 1-3 mm, ở vùng lưng, bụng, cánh cẳng tay, đùi cẳng chân hai bên, không đau, không ngứa, không gây cảm giác khó chịu gì.

Ban đầu anh K chỉ nghĩ đơn thuần đó là những nốt mụn ngoài da nên đã tự ý nặn ra. Những nốt nhỏ sau khi nặn nhân vàng ra thì thâm lại, đóng vảy còn các nốt to hơn thì rất khó nặn. Đồng thời, các nốt này có xu hướng ngày càng lan rộng và dày đặc hơn ở các vị trí trên.

Bệnh nhân quyết định đi khám chuyên khoa Da liễu tại Bệnh viện Uông Bí – Thụy Điển, nhưng vẫn không rõ chẩn đoán, được kê đơn thuốc trong một tháng. Tuy nhiên, sau dùng thuốc, các nốt đặc nhân vàng viền đỏ không có xu hướng giảm đi mà còn tăng lên làm bệnh nhân vô cùng lo lắng. Suốt hơn ba tháng, dùng đủ thuốc khác nhau từ tây y đến đông y, bệnh nhân vẫn không khỏi lại rơi vào tình trạng mệt mỏi, khát nước, uống nhiều, tiểu nhiều, sụt 5 kg.

Theo ThS, BS Nguyễn Thị Thu Hương, Phó Trưởng khoa Thận – Tiết niệu, Bệnh viện Nội tiết Trung ương, u vàng phát ban (erruptive xanthomas) là một tổn thương da lành tính gây ra bởi sự lắng đọng cục bộ của lipid đặc biệt là triglycerid trong lớp hạ bì. Biểu hiện của u vàng phát ban là các nốt đặc, sẩn màu vàng hồng có kích thước khác nhau từ 1-4 mm, thường xuất hiện ở vị trí mặt duỗi các chi và mông và lưng.

“Tình trạng này thường đặc trưng bởi nồng độ triglycerid huyết thanh tăng cao và bệnh lý đái tháo đường kiểm soát kém hoặc mới được chẩn đoán. Có khoảng 10% bệnh nhân tăng triglycerid máu nặng có biểu hiện u vàng phát ban trên da. Trường hợp bệnh nhân K cũng là một trong những ca bệnh đặc biệt của tăng triglycerid máu nặng với biểu hiện trên da kèm theo đái tháo đường mới được chẩn đoán”, BS Hương cho hay.

*Sau khi nhập viện, bệnh nhân đã được xử trí kịp thời và giảm được tình trạng tăng triglycerid máu nặng.*

Để chẩn đoán u vàng phát ban thường dựa vào biểu hiện da trên lâm sàng, nhưng để chẩn đoán xác định cần phải sinh thiết nốt sẩn tìm tế bào bọt (đại thực bào ăn lipid). Khi nồng độ triglycerid tăng cao sẽ làm tăng nguy cơ viêm tụy cấp và bệnh lý mạch vành (cơn đau thắt ngực, nhồi máu cơ tim), từ đó có thể dẫn đến giảm chất lượng cuộc sống, làm nặng lên tình trạng bệnh tật hoặc tử vong.

Cũng theo BS Hương cho biết, phương pháp điều trị bao gồm kiểm soát tình trạng tăng triglycerid máu kèm kiểm soát đường máu chặt chẽ. Cần phải giáo dục bệnh nhân thay đổi lối sống bằng cách giảm cân, giảm lượng carbonhydrat ăn vào, tập thể dục, bỏ thuốc lá, hạn chế rượu, bia. Về điều trị bằng thuốc, chủ yếu là dùng các nhóm thuốc làm giảm triglycerid (fibrat) và LDL cholesterol (statin) đồng thời cần kiểm soát chặt chẽ đường máu, duy trì HbA1C dưới 7%.

Bệnh nhân K sau khi nhập viện được xử trí kịp thời đã giảm được tình trạng tăng triglycerid máu nặng.

BS Hương cho biết thông thường, u vàng phát ban thường biến mất sau khoảng tám tuần điều trị. Ở những bệnh nhân này, nên đi khám định kỳ một tháng/lần để theo dõi và điều chỉnh liều thuốc. Đồng thời, khi một người trong gia đình mắc bệnh này thì nên tầm soát tình trạng rối loạn chuyển hóa lipid và đường máu của các người thân trong gia đình bệnh nhân.

LÂM TRẦN

16/08/2019