Tám giờ vi phẫu nối mạch cứu đầu gối người thương binh 85 tuổi

Người bệnh N.D.T (85 tuổi, Thanh Hóa) là thương binh từng chiến đấu tại chiến trường miền nam. Trong một trận đánh, ông bị địch bắn bằng súng tiểu liên làm xương bánh chè văng ra ngoài, kèm theo tổn thương hỏa khí sâu phần mềm chung quanh. Do điều kiện thời chiến hạn chế, vết thương không được điều trị triệt để. Hơn 50 năm sau, vị trí chấn thương cũ liên tục chảy dịch, gây đau đớn, đi lại khó khăn và ảnh hưởng đến sinh hoạt của ông.

Trước đó, gia đình đã tìm kiếm nhiều phương pháp xử trí khác nhưng không mang lại hiệu quả. Sau khi được tư vấn bởi các chuyên gia đầu ngành, gia đình quyết định lựa chọn Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức là nơi can thiệp và điều trị cho người bệnh. Tại đây, sau khi thăm khám, các chuyên gia xác định cụ cựu chiến binh bị mất xương bánh chè và viêm rò mạn tính gân bánh chè cùng bên do hỏa khí - một tổn thương phức tạp, lâu năm và khó điều trị.

Thầy thuốc ưu tú, Tiến sĩ, bác sĩ Vũ Trung Trực, Phó Trưởng khoa Phẫu thuật Hàm mặt, Tạo hình-Thẩm mỹ cho biết, đây là một người bệnh đặc biệt và bị một tổn thương cũng rất đặc biệt. Để giải quyết dứt điểm tình trạng viêm mạn tính và cải thiện chức năng cũng như chất lượng sống cho người bệnh cần một phẫu thuật phức tạp bao gồm cắt bỏ rộng rãi phần viêm nhiễm và thay thế bằng một tổ chức có sức sống tốt.

Với một người bệnh cao tuổi, chuyển vạt tự do có nối mạch máu nhỏ dưới kính hiển vi phẫu thuật không phải lựa chọn ưu tiên. Mặc dù, trường hợp cụ T. may mắn không có bệnh lý nền nhưng chắc chắn chất lượng mạch máu sẽ không được tốt cần xem xét khi quyết định phẫu thuật vi phẫu.

Từ đánh giá ban đầu, đội ngũ chuyên gia gồm Phẫu thuật Tạo hình-Thẩm mỹ, Chấn thương Chỉnh hình, Gây mê và Hồi sức đã thống nhất phương án phẫu thuật chuyển vạt cuống mạch liền từ vùng đùi cùng bên để tạo hình che phủ vùng tổn thương ở đầu gối và sẵn sàng cho phương án hai là chuyển vạt tự do có nối mạch máu vi phẫu (nếu cuống mạch liền không thể thực hiện) nhằm xử lý triệt để vùng tổn thương cho người bệnh.

Trong mổ, các bác sĩ nhận thấy mạch máu tại vết thương bị biến đổi cấu trúc và xơ vữa nên không thể tiến hành chuyển vạt cuống liền bắt buộc phải chuyển sang phương án hai - cắt rời mạch máu chuyển đến nối với mạch máu ở vị trí mới dưới kính hiển vi phẫu thuật.

Tuy vậy, thành mạch máu xơ vữa bị tách thành hai lớp khiến thao tác nối mạch trở nên cực kỳ khó khăn và nguy cơ tắc mạch rất cao. Nếu việc nối mạch không bảo đảm chính xác bởi kíp mổ nhiều kinh nghiệm, người bệnh có thể đối mặt với nguy cơ hoại tử vạt, thậm chí hoại tử chi.

Ca phẫu thuật kéo dài 8 giờ với sự phối hợp nhịp nhàng của nhiều chuyên khoa. Hậu phẫu, người bệnh được chăm sóc theo dõi nghiêm ngặt về toàn thân, vạt, thay băng, vệ sinh, dùng thuốc quá trình hồi phục đã diễn ra an toàn. Mạch máu được xác định nối thành công và vết thương hơn nửa thế kỷ đã được điều trị triệt để.

Sau quá trình tập phục hồi chức năng, người bệnh đã có thể đi lại gần như bình thường.