Tăng cường tính minh bạch và hậu kiểm trong đánh giá “Khách sạn tiêu biểu không thuốc lá”

Ngày 22/9, Báo Văn hóa phối hợp với Quỹ Phòng bệnh, Bộ Y tế và các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức Lễ phát động Bảng xếp hạng “Khách sạn tiêu biểu không thuốc lá” lần thứ II năm 2026, với chủ đề “Khách sạn xanh - không thuốc lá”.

Chương trình được triển khai nhằm góp phần thực hiện các quy định của pháp luật về phòng, chống tác hại của thuốc lá trong lĩnh vực du lịch, đồng thời thúc đẩy xây dựng môi trường lưu trú văn minh, an toàn và thân thiện với sức khỏe cộng đồng.

Phát biểu tại lễ phát động, Tổng Biên tập Báo Văn hóa Nguyễn Anh Vũ, Trưởng Ban tổ chức cho biết, năm 2025, lần đầu tiên Bảng xếp hạng “Khách sạn tiêu biểu không thuốc lá” được tổ chức, có 44 khách sạn đáp ứng các tiêu chí và được xếp hạng.

Từ kết quả bước đầu này, chương trình năm 2026 tiếp tục được triển khai với yêu cầu cao hơn về chất lượng, tính thực chất và độ tin cậy của quá trình đánh giá. Mục tiêu là lựa chọn những cơ sở thực hiện nghiêm các quy định về phòng, chống tác hại của thuốc lá, có giải pháp cụ thể trong tổ chức vận hành và duy trì được môi trường không thuốc lá trong thực tế hoạt động.

Điểm đáng chú ý của chương trình năm nay là yêu cầu tăng cường tính minh bạch, công bằng và khả năng kiểm chứng. Các khách sạn tham gia sẽ tự đánh giá, cung cấp hồ sơ, tài liệu và các bằng chứng liên quan. Ban tổ chức và Ban Giám khảo căn cứ bộ tiêu chí để xem xét, đánh giá, đồng thời có thể kiểm tra, xác minh trong quá trình thực hiện và sau khi kết quả được công bố.

Theo Ban tổ chức, nếu phát hiện thông tin không chính xác hoặc cơ sở không duy trì đúng các yêu cầu đã cam kết, kết quả có thể được xem xét lại, kể cả việc hủy kết quả hoặc thu hồi danh hiệu.

Bộ tiêu chí năm 2026 được xây dựng theo thang điểm 80 điểm chính và 20 điểm thưởng, tập trung vào việc tuân thủ quy định về phòng, chống tác hại của thuốc lá; tổ chức thực hiện tại cơ sở; hệ thống biển báo, thông tin dành cho khách; bố trí khu vực hút thuốc theo quy định; đào tạo, hướng dẫn nhân viên; đồng thời xem xét việc không kinh doanh, quảng cáo, khuyến mại, tiếp thị và tài trợ thuốc lá theo quy định.

Ban tổ chức nhấn mạnh, chương trình không chỉ đánh giá việc khách sạn có ban hành quy định hay xây dựng chính sách nội bộ mà chú trọng việc thực hiện trên thực tế. Do đó, hồ sơ và bằng chứng do các đơn vị cung cấp phải phản ánh đúng tình trạng hoạt động của cơ sở.

Một điểm mới được nhấn mạnh trong lần triển khai này là công tác theo dõi sau khi công nhận. Các khách sạn được xếp hạng cần tiếp tục duy trì môi trường không thuốc lá trong thời gian ít nhất một năm và thực hiện đầy đủ những tiêu chí đã cam kết.

Đầu tháng 8/2026, Ban tổ chức đã tổ chức đoàn kiểm tra tại 10 khách sạn ở Thành phố Hồ Chí Minh từng được công nhận trong lần thứ nhất năm 2025. Kết quả kiểm tra cho thấy các khách sạn được kiểm tra vẫn duy trì các tiêu chí và môi trường không thuốc lá. Đây được xem là cơ sở thực tế để chương trình năm nay tiếp tục chú trọng việc giám sát sau công nhận, bảo đảm danh hiệu gắn với quá trình thực hiện lâu dài.

Tại lễ phát động, Phó Giám đốc Quỹ Phòng bệnh (Bộ Y tế) Trần Thanh Tùng cho biết, sử dụng thuốc lá đang gây ra gánh nặng lớn về bệnh tật, tử vong sớm và kinh tế tại Việt Nam. Theo số liệu được nêu tại chương trình, mỗi năm thuốc lá gây ra hơn 100.000 ca tử vong; thiệt hại kinh tế do sử dụng thuốc lá ước tính khoảng 108.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 1,1% GDP.

Theo quy định của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, khách sạn và cơ sở lưu trú du lịch là những địa điểm cấm hút thuốc lá trong nhà nhưng được phép bố trí nơi dành riêng cho người hút thuốc, với các điều kiện theo quy định. Luật cũng khuyến khích người đứng đầu khách sạn, cơ sở lưu trú tổ chức thực hiện không hút thuốc lá hoàn toàn trong nhà.

Đại diện Quỹ Phòng bệnh dẫn kết quả Điều tra tình hình sử dụng thuốc lá năm 2024 cho thấy tỷ lệ phơi nhiễm với khói thuốc thụ động tại khách sạn năm 2024 giảm 14,6% so với năm 2020. Tuy nhiên, khách sạn, nhà hàng vẫn là những địa điểm có tỷ lệ phơi nhiễm với khói thuốc lá cao hơn so với các địa điểm cấm hút thuốc lá khác.

Vì vậy, theo Quỹ Phòng bệnh, xây dựng môi trường du lịch không khói thuốc có ý nghĩa trong bảo vệ sức khỏe của người dân, người lao động và du khách, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng môi trường làm việc và chất lượng dịch vụ du lịch.

Bảng xếp hạng “Khách sạn tiêu biểu không thuốc lá” lần thứ II năm 2026 được triển khai trên phạm vi toàn quốc. Sau lễ phát động, Ban tổ chức sẽ tiếp nhận hồ sơ đăng ký và dự kiến tổ chức lễ trao giải trong tháng 12/2026.